Thành phố Hồ Chí Minh, một ngày thu năm 1988. Tôi đang điều hành cuộc họp cơ quan thường trực phía Nam của tuần báo Văn Nghệ tại trụ sở 43 Đồng Khởi, chợt có người đến tìm gặp, xưng là nhà thơ Hữu Loan, từ quê vào. Lật đật chạy xuống phòng khách, tôi thấy một ông già hom hem, râu tóc lam nham, áo quần xốc xếch, hao hao giống “đười ươi thi sĩ” Bùi Giáng, ngồi co một cẳng lên ghế. Cái cách đó, đích thị Hữu Loan rồi, theo hình dung của tôi.
Nếu chúng ta thấm nhuần tư tưởng Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, thì thơ ca cũng là sự nghiệp của quần chúng. Từ quần chúng mà ra rồi trưởng thành.
Trong những nhà văn của dòng văn học hiện thực 1930 -1945, nổi lên Nguyễn Công Hoan, Ngô Tất Tố, Vũ Trọng Phụng, Nguyên Hồng, Nam Cao, Tô Hoài. Mỗi nhà văn đều có một phong cách và tài năng riêng, không dễ chọn ngôi vị đầu. Nguyễn Công Hoan vạm vỡ, Ngô Tất Tố sắc sảo và uyên thâm, Vũ Trọng Phụng hiện đại và toàn năng, Nam Cao trí tuệ và nhân ái, Tô Hoài đậm bản sắc dân tộc. Những nhà văn trên có đóng góp quan trọng vào nền văn xuôi hiện đại, các tác phẩm có giá trị bền vững.
Vanvn- Những ngày giữa tháng Bảy, các trang báo dồn dập đăng tải thông tin về câu chuyện tình của cô gái Nguyễn Thị Lệ và chàng trai Huỳnh Văn Quên. Hai người từng tham gia hoạt động kháng chiến tại Long An từ những năm 60 của thế kỷ trước. Khi đơn vị nhận lệnh chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công Xuân Mậu Thân 1968, trước lúc chia tay người lính trẻ hẹn: “Đánh xong trận này tui về, ra mắt ba má rồi cưới em”.
Do khả năng thơ văn giới hạn, không thể chen chân vào các tờ báo giấy, vào các nhóm hội văn học chính quy, nên từ lâu tôi đã chọn facebook là nơi đăng tải những tác phẩm sáng tác của mình. Và tôi có thói quen tìm đọc những tác phẩm mà tôi đồng cảm để cảm nhận cái hay, cái đẹp trong đó.
Tháng 5.2026, nhà thơ Phan Hoàng lần thứ ba lại đến với Trường Sa. Mỗi lần đến quần đảo xa xôi là mỗi lần Phan Hoàng có những cảm nhận, suy tưởng sâu lắng hơn. Chuyến đi này, hay nói đúng hơn là chuyến trở về với Trường Sa, trở về với người lính biển, trở về với một phần máu thịt của Tổ quốc, Phan Hoàng lại có những bài thơ chính luận, mang đậm hơi thở của thời cuộc.